Poszukiwania sensu życia towarzyszyły człowiekowi od początku jego istnienia. Pytania o sens własnej egzystencji, celowość istnienia świata z różną intensywnością pojawiają się w świadomości człowieka. Każdy z ludzi stawia sobie pytania: kim jestem? Po co żyję? Jaki jest sens życia?Pytania te nasuwają się szczególnie wtedy, gdy ludzką egzystencję dotyka jakieś wydarzenie, nieszczęście, bądź cierpienie, kiedy człowiek znajdzie się w trudnej nieokreślonej dla siebie sytuacji. Zagadnienie sensu życia interesowało nie tylko tzw. zwykłych ludzi, ale i badaczy filozofii, socjologii czy przedstawicieli innych dyscyplin naukowych, w tym psychologii oraz pedagogiki.Jednak z praktycznego punktu widzenia pozostaje ważny problem, jak zagadnienie sensu życia ożywić w wychowaniu, w działalności edukacyjnej, i w myśleniu pedagogicznym, jak – w ten sposób – pomóc ludziom wchodzić na drogę, która nie prowadzi do nicości, lecz ku pełni bytu i życia. Propozycję taką można przedstawić dokonując próby odczytania pedagogicznych implikacji w myśli twórcy koncepcji logoteorii i logoterapii  Victora E. Frankla – psychiatry, psychoterapeuty i filozofa, twórcy „III Wiedeńskiej Szkoły Psychoterapii”. […] Zdaniem V. E. Frankla, sens życia to umiejętność odnalezienia i wykonywania szczególnych zadań, które w przypadku każdej jednostki są indywidualne. Owe zadania nie są przypadkowe, a zaangażowanie w ich realizację wynika z powołania oraz z poczucia odpowiedzialności. Często chętnie cytował on F. W. Nietzschego: „Ten, kto ma  po  co  żyć, potrafi znieść niemal każde j a k”.  

(ze Wstępu do książki)

Wprowadzenie

Część pierwsza

CZŁOWIEK I JEGO EGZYSTENCJALNE PROBLEMY. POSZUKIWANIE ODPOWIEDZI W PROPOZYCJI  V. E. FRANKLA

Rozdział pierwszy:

Viktor E. Frankl i jego teoria

                Viktor E. Frankl – elementy biografii

                Teoria V. Frankla w oderwaniu od poglądów Z. Freuda i A. Adlera

Rozdział drugi:

Utrata i kryzys sensu. Perspektywa fenomenologiczna

                Pustka egzystencjalna

                Utrata sensu jako zjawisko a charakterze nerwicowym

                Możliwe przyczyny kryzysu sensu

Postawa fenomenologiczna

Rozdział trzeci:

Sens jako droga wyjścia z kryzysu

                Droga wyjścia z kryzysu

                Pojęcie sensu i wartości

                Sumienie jako organ  sensu

Rozdział czwarty:

Pytanie  o sens a osoba pytająca

                Pytanie o sens

                Możliwość znalezienia odpowiedzi

                Zasada dialogu i pytanie o sens

                Osoba jako podmiot - nośnikiem sensu

Część druga

ZNACZENIE PYTANIA O SENS ŻYCIA DLA PEDAGOGIKI

Rozdział pierwszy:

Odpytania jako takiego do pytania o sens

                Zasady pedagogicznego myślenia i działania

                Filozoficzne podstawy pedagogiki

                Wzajemna relacja pytań o charakterze pedagogicznym i psychoterapeutycznym

                Próba dokonania zbliżenia stanowisk. Perspektywa fenomenologiczna

Rozdział drugi:

Pytanie w egzystencji człowieka

                Relacja między pytaniem i odpowiedzią

                Indukcyjna ścieżka poznania

Pedagogiczne znaczenie pytanie o sens

Znaczenie sumienia w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie o sens

                Pytanie o powinność

Rozdział trzeci:

Pytanie o sens

                Miejsce analizy egzystencjalnej

                Znaczenie pytania o sens

                Pytanie o wartości

                Zacznie sumienia

                Odpowiedzialność jako odpowiedź

Rozdział czwarty:

Podmiot pytający

          Osobowe „ja” w pedagogice

                Pojęcie osoby w analizie egzystencjalnej

                Człowiek poszukujący samego siebie

                Pedagogiczna próba syntezy

Zakończenie

Bibliografia

Summary

ks. dr hab. Jarosław Michalski jest profesorem nadzwyczajnym pedagogiki i filozofii wychowania na Wydziale Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Studiował w Wyższym Seminarium Duchownym „Hosianum” w Olsztynie, na Wydziale Nauk Społecznych i Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz Papieskim Uniwersytecie Salezjańskim w Rzymie. Był stypendystą Uniwersytetu w Augsburgu i Wiedniu. Jest kierownikiem Pracowni Pedagogiki Filozoficznej i Chrześcijańskiej Wydziału Nauk Pedagogicznych UMK. Współpracuje z Wydziałem Nauk o Wychowaniu Papieskiego Uniwersytetu Salezjańskiego (UPS) w Rzymie oraz Wydziałem Teologii Katolickiej w Augsburgu. Jest zastępcą redaktora naczelnego półrocznika naukowego „Paedagogia Christiana” wydawanego w UMK w Toruniu. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się wokół antropologicznych uwarunkowań edukacji religijnej, filozofii wychowania, zwłaszcza w tradycji hermeneutycznej, pedagogiki religii oraz humanistycznych i teologicznych podstaw pedagogiki chrześcijańskiej. Autor licznych publikacji i opracowań z tego zakresu